by: Kao-Ly Yang

May was still a young girl when she was forced to marry her first cousin --phauj tus tub -- in Ban Vinai, one of the refugee camps that was built in Thailand after 1975 for the Southeast Asian refugees from Laos, Cambodia and Vietnam.
In the Hmong culture, the marriage between the son of a sister and the daughter of her brother is perceived as the perfect match. People believe that close relationships guarantee lasting weddings: the daughter-in-law will be just like a real daughter, the son-in-law a real son. Love will arise between households. And arisen love will keep everybody together in a harmonious tie. It is a belief that love has not yet finished to test.

Tus sau: Malie SIONG

Ib tsoom viv ncaus thiaj tsoom nus, kuv xav hais rau nej paub hais tias txoj kev hlub yog ib yam ua rau neeg mob siab tshaj plaws, yog yus tsis ntsib ces ntshe yeej yuav tsis paub li. Tsis tag li ntawd, tseem ua rau tej laus sib ntxub thiab. Tej no tsis yooj yim hais tawm.  Thaum nej twm tas kuv zaj dab neeg no, thov kom yav tom ntej, peb haiv hmoob zam rau cov hluas nkauj hluas nraug sib hlub heev txawm ib tug muaj hos ib tug pluag. Li no, lawv thiaj li tsis ua lub neej nrog ib nplooj siab xav ntsoos txog kev hlub yav ntuj qub qab.

Author:  Dr. Kao-ly Yang.

Kuv nyiam nws. Kuv nyiam nws thaum nws luag, thaum nws co taub hau tsis paub tseeb hais tias yuav ntseeg los sis tsis ntseeg, thaum nws hnya, thaum nws taug tej txoj kev tav zas nyob tej npoo roob uas ntuj niam los nag ntub ntsuav es nws tseem muaj siab piav dab neeg kawg. Kuv nco thaum nws khi nws cov plaub hau dub nciab, ntxuav nws lub ntsej muag kheej lia, so nws ob lub qhov muag hlav li nplooj npleg, los sis tom nws ob daim nti ncauj kom liab tshiab tuaj, es thiaj ua rau nws zoo li tsis nkees pes tsawg vim hais tias nws tau nrog cov niam txiv tham lig lig los sis mloog dab neeg ib hmos.

Kuv tau ntsib nws thaum kuv muaj 19 xyoos. Nws tsis tau qhia kuv nws hnoob nyoog. Tab sis, kuv yeej paub hais tias nws laus tshaj kuv. Kuv tau ua nws luag, nrog nws mus ncig xyuas neeg tau 3 lim piam ua ntej nws rov qab mus Veescas sawv kev mus asmeslivkas teb. 11 xyoos tag los no, kuv cia li muab kuv lub neej ua txoj kev tshua tos nws seb nws puas rov qab los. Kuv nco nws txhua hnub txhua hmo. Ntuj nag tu lawm, ntuj no sawv tuaj, yeej tsis hnov nws xa xov tshwm. Ib xyoos dhau ib xyoos, txoj niag kev hlub tsuas loj hlob zuj zus tuaj, tsis paub ploj ib hmo los ib tav su kiag. Txawm wb tau sib ntsib zoo li ib ntsais muag xwb los, nyob hauv kuv nruab siab, kuv tsuas hlub nws ib leeg mus tas ib txhis.

tus sau: Zeb Yaj.

"Maiv Kab aw...lwm hnub kuv mam rov qab los tos koj aw!" Tub Ntxawg lub suab qw thiab hu nrov nrov hos txhais tes xis yoj yawg yiag rov rau tom qab. Xav zoj rau nruab siab tias ib hnub twg yuav rov los tos Maiv Kab, tus uas Tub Ntxawg hlub tshaj plaws nyob rau hauv lub neej. Maiv Kab thiab Tub Ntxawg nkawv ib txwm yug thiab loj hlob ua ke nyob rau ib lub zos hauv lub teb-chaws Los Tsuas. Vim yog lub teb-chaws ua tsov ua rog, sawv daws nyob tsis taus, cov laus thiaj tau coj nkawv khiav mus nyob rau Thaib-teb.

tus sau: ntxhi lis.

Zaum ib leej rau ntawm qhov rais, xav ntsoov txog yav dhau los. Sab nraum zoov cua nplawm ntws, ua rau nplooj ntoos ya zeeg tshaws. Nplooj laim txias qhov txhia chaw. Nkauj Nag lub siab mob nkig nkuav, ua rau nws lub kua muag si laws sov so rau ntawm nws ob sab plhu. Nkauj Nag lub siab quaj dhawv dhi nco txog ib hnub nyob rau lub neej yav dhau tas los uas tau tshav ntuj nrig ib zaug nyob rau hauv nws lub neej.

Tus Sau: Yakobo Xyooj

Txoj kev hlub yog ib yam muaj nuj nqis thiab tseem ceeb tshaj plaws rau tib neej lub neej. Txoj kev ua neej nrog rau ib haiv neeg uas tsis muaj kev kawm yog ib qho nyuaj heev uas ib txhia yuav tsis to taub txog leej tib neeg lub neej txoj kev hlub. Muaj ntau zaus tej tub tej ntxhais lub neej thiaj los xaus rau tej kev tu siab uas yuav nyob mus ib txhis.

Tus Sau: Qigtaub Hawj

Tus ciav dej nws sislaub sislug txauj rau ntawm daim lag zeb ntws lug, xob nthe nrov nkig nkuav laim liab pes vog rau txhua lub kaum tsev pom kaj lug thoob plaws tus npoo av, lub ntuj tsaus nti nag xauv npo tsis tu ib pliag li. Lub zej zog nyob ntsiag to tsis muaj ib lub suab nrov qhov twg, tsuas yog nyob ntsiag to, txhua tus neeg pw ntsiag txias tag tabsis tsis deb ntawm tus ntug dej lub chaw nres tsheb nyob tim pheej tim nyam npuab mus rau sab hnub tuaj tsis deb ntawd muaj ib lub tsev vov vuas dawb thiab xov txij hauv caug saib ntsoov mus rau nram tus ntug dej, tus tub hluas nws lub cev nrog tus duab tsaus ntuj nyob ntsiag to zoo li nws tos leej twg ua ib lub sijhawm ntev loo los lawm. Nws tab tom xav txog lub ntuj los nag tsis tau tso tseg. Ib lub suab nrov ti nkaus li muaj neeg tuaj ze rau ntawd lub tsev ntawd, nws tig mus saib cas pom ib tug hluas nkauj lub cev yiag txias tuaj ti nkaus rau lub tsev, nws ntub npliag nplaws tag nrho nws lub cev tsis muaj ib qhov qhuav li, nws tuav kiag tus ncej ntawd lub qhov rooj tab sis tsi pom lub ntsej muag.